Forex

Parite Nedir, Parite Nasıl Hesaplanır?

Borsa işlemlerinde sıklıkla duyduğumuz Parite nedir ve nasıl hesaplanır? Parite hakkında detaylı bilgiler edinin.

Parite nedir sorusuna verilebilecek en kısa yanıt olarak para birimlerinin değerleri diyebiliriz.Ülkelerin para birimlerinin birbirine olan oranına Parite adı verilmektedir.Farklı ülkelerin para birimlerini birbiri ile kıyasladığımızda aslında parite hesaplama işlemi yapmış olmaktayız.Bir döviz bürosuna gittiğimizde ve yerel paramız ile yani Türk Lirası ile dolar yada euro almak istediğimizde o anki dolar kuru yada euro kuru olarak gördüğümüz değer parite değeridir.Günümüzde para piyasalarında adı oldukça sık geçen bu kavram forex yatırımcıların çok iyi bildiği bir isimdir.Bir dövize veya forex işlemine yatırım yaparken pariteye bakarak bu alımı yapmaktayız.

Global para piyasalarında ve forex işlemlerimizde sıklıkla tabir ettiğimiz parite iki farklı ülkenin parasının birbirine olan değer hesaplamasıdır.Örneğin Euro/Dolar paritesi nedir sorusunun cevabı aslında 1 euro kaç dolar eder sorusunun yanıtıdır.Yine aynı şekilde Dolar/TL paritesi diye ifade edilirken aslında 1 doların kaç Türk Lirası ettiği belirtilmektedir.

Parite Nedir?

Genel tanımı ile parite nedir diyecekseniz en kısa tabiri ile farklı para birimlerine sahip ülkelerden birinin kullandığı para biriminin bir diğer ülkenin para birimine karşı değeridir. Parite, sözcük karşıtı olarak eşitlik anlamına gelmektedir.

Parite ne demek denildiğinde anlamalıyız ki para birimlerinin güncel kurda birbirine olan değeri istenilmektedir.Bu değer hesaplaması yapılırken birinci yazılan para biriminin ikinci yazılan para birimine olan oranı parite değeri olarak ortaya çıkmaktadır.

Parite Çeşitleri Nelerdir?

parite cesitleri nelerdir
Parite çeşitleri

Parite nedir, bir ülkeye ait para biriminin bir diğer ülkenin para birimine göre değerine aynı zamanda döviz çifti de denmektedir. Pariteler finans piyasalarında, ülkelere ait para birimlerinin uluslararası kodları ile ifade edilmektedir. Değer ve oranlar, ülkelerin faiz oranları ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak belirlenmektedir.

Paritelerin, kendi arasında çeşitlendiği görülmektedir. Buna göre majör, minör ve egzotik olmak üzere 3 parite çeşidi bulunmaktadır. Para piyasalarında işlem hacmine göre belirlenen parite çeşitleri arasında 7 majör para birimi bulunmakla beraber, bunun dışında kalan para birimlerine de minör denmektedir.

Majör Parite; finans piyasalarında yapılan alım satım işlemlerinin %80‘lik kısmı majör paritelerde gerçekleşmekte olduğundan en çok işlem gören pariteler majör paritelerdir. Genel olarak, ekonomileri daha büyük hacme sahip ülkelerin kullandığı para birimi majör para birimidir. Alış ve satış diğer paritelere göre daha kolay olduğundan aradaki fiyat farkı da daha azdır. Bu nedenle daha yüksek oranda alış satış yapmak avantajlı olabilmektedir.

Majör paritelerden;

  • EUR/USD
  • USD/JPY
  • GBP/USD
  • USD/CHF
  • USD/CAD
  • AUD/USD en çok tercih edilenlerdendir.

Minör Parite; majör paritelere göre daha az işlem hacmine sahip olan paritelerdir. Minör paritelerde genel olarak yerel para birimi kullanıldığından, ağırlık olarak yerel yatırımcılar tarafından kullanılmaktadır. Minör paritelerde, başarılı bir işlem stratejisi gerçekleşmesi için her iki ülkenin ekonomik gelişmeleri mutlaka incelenmelidir.

En çok işlem gören minör para birimleri;

  • NZD
  • ZAR
  • SGD şeklindedir.

Egzotik Parite; pariteler içerisindeki işlem hacminin en düşük olduğu paritelerdir. Türk Lirası, EURTRY, GDPTRY ve USDTRY egzotik pariteler arasında sayılmaktadır. Egzotik Paritelerde, alış ve satış fiyatları arasında fark oldukça yüksek olabilmektedir.

Parite Hesaplama Nasıl Yapılır?

Para piyasalarında parite işlemleri bir para birimini satarken aynı zamanda başka bir para birimini satın alarak yapılmaktadır. Parite hesaplamaları, karmaşık bir işlem olmamakla beraber sanılanın aksine basit bir kurgu ile yapılmaktadır. İki farklı para biriminin, birbirlerine karşı değer hesaplaması ele alınacağı için, oranlama yapılarak hesaplama işlemi gerçekleştirilmektedir. Basit bir şekilde bir para biriminin diğer para birimine bölünmesi ile parite değeri hesaplanabilmektedir.

Pariteleri Etkileyen Faktörler

Pariteler, birçok faktörden etkilenmektedirler. Parite değeri, merkez bankalarının uyguladığı gecelik faiz oranları, ekonomik verilerde yaşanan hareketlilik, siyasi ve ekonomik anlamda ülkelerde yaşanan gelişmelere göre aşağı yukarı hareket etmekte ve etkilenmektedir.

Merkez bankaları tarafından uygulanan faiz oranları, finansal anlamda istikrarı sağlamak ve kullanılan para birimini dengede tutabilmek adına yapılmaktadır. Bu bağlamda faiz oranlarını düşürebilmekte ya da artırabilmektedir. Para değerini artırmak için en önemli etken merkez bankaları tarafından uygulanacak olan faizin yükseltilmesi gösterilmektedir. Bir başka deyişle, faiz oranı arttığında o para birimine olan ilgi de artmaktadır.

Ekonomik verilerdeki hareketlilik, piyasaların durumunu belirlemek ile birlikte ülkelerin ekonomik durumu hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlamaktadır. Ekonomik veriler; tarım dışı istihdam, enflasyon ve gayri safi yurtiçi hasıla verileridir.

Politik anlamda yaşanan gelişmeler, parite değerlerine etki eden etkenlerden biridir. Ülkeler arasında yaşanan, ticari ve siyasi savaşlar, çatışma ve ambargolar, politika değişkenlikleri oldukça yüksek oranda etki yaratmaktadır.

Bunların dışında pariteler üzerinde etki eden faktörlerden biri de volatilitedir. Volatilite, belirli zaman aralığında bir ürünün fiyatında oluşan değişikliklerdir. Volatilitesi yüksek olan ürünlerin tercih edilme oranı düşük olan ürünlere göre daha azdır. Yatırımcılar genel olarak volatilitesi düşük olan ürünleri tercih etmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu